الشيخ محمد علي الگرامي
248
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى )
خويش را در مورد مسئله ذيل اعلام فرمائيد : با توجه به نظريه مشهور فقهاء داير بر اينكه در مورد لوث ، اگر مقتول يا اولياء دم بيش از 50 نفر بستگان نسبى نداشته باشد ، ولىّ دم يا اولياء دم و تعداد حاضرين يمينها را تكرار مىكنند تا تعداد 50 يمين تكميل گردد و قاتل قصاص مىشود به نظر جناب عالى آيا مدعى يا تعداد بستگان حاضر مىتوانند قسمها را تكرار نمايند تا اينكه تعداد 50 يمين تكميل گردد يا اينكه الزاماً عدد قسامين بايد 50 نفر باشند ؟ سيد آقا . . . وكيل پايه يك دادگسترى . جواب : بسمه تعالى بعد از سلام و التحيه به نظر مىرسد حق با مشهور فقهاء مىباشد : 1 - روايات فضلا از امام رضا عليه السلام درباره اعضاء كه قسامه را در صورت تنهايى مجنى عليه به تكرار شخص او كافى دانسته است و در جهت منظور بحث ، فرقى بين نفس و اعضاء نيست ، بطوريكه در عرف محاوره فرقى بين آن دو ، بعيد است مگر با تصريح . 2 - اگر آن مطلب پذيرفته نشود بايد بقاعده كلى يمين و بينه رجوع شود و در نتيجه خون انسان پايمال مىشود ، همانطور كه در حكمت اصل حكم قسامه در روايات مستفيضه ذكر شده است ، قاتل از ترس جان خود به آسانى قسم مىخورد ولى مقتول هم كه بينه ندارد . 3 - قسامه در روايات و متون فقهى هم به معناى افراد و هم به معناى خود حلف مىباشد از روايات دسته دوم مىتوان اطلاق استفاده نمود بلكه از دسته اول نيز مىتوان اطلاق احوالى استفاده نمود . 4 - فهم مشهور هم خود تأييدى يا دليلى بر مسئله است ، فقه علم نقلى